Cấp ba & Đại học

GIẢI ĐÁP THẮC MẮC CHUYỆN SINH VIÊN LÀM THÊM

Sau khi nhận được sự tương tác rất tích cực với bài viết “5 CÔNG VIỆC LÀM THÊM THỜI ĐẠI HỌC”, mình chân thành cảm ơn mọi người rất nhiều. “Sinh viên làm thêm” luôn là một vấn đề mà bất cứ bạn sinh viên (hoặc sắp làm sinh viên) nào cũng phải cần xác định rõ và sớm, cũng như từ những câu hỏi mà các bạn đặt ra, mình quyết định tổng hợp và mang đến những chia sẻ sâu hơn tại post này.

Mình hy vọng, không chỉ mình mà những ai nếu có những trải nghiệm khác, có thể bổ sung và chia sẻ thêm để những ai quan tâm sẽ có được nhiều góc nhìn nhất có thể. Nào, bắt đầu thôi!

1. SINH VIÊN CÓ NÊN ĐI LÀM THÊM KHÔNG? SINH VIÊN LÀM THÊM TỪ NĂM MẤY LÀ HỢP LÝ? TẠI SAO KHÔNG NÊN ĐI LÀM THÊM KHI CHƯA LÀ SINH VIÊN?

Sinh viên nên và rất rất nên đi làm thêm. Vừa có thêm thu nhập để làm những gì mình muốn, vừa đỡ phần nào gánh nặng cho bố mẹ. Những kinh nghiệm, trải nghiệm, kỹ năng có được từ việc làm thêm là không thể bàn cãi. Hơn nữa, làm thêm để mở rộng mối quan hệ, biết thêm anh này chị kia là những người trong nghề, bạn sẽ học được rất rất nhiều những thứ không ai dạy, không ai chỉ cả, và có thể sẽ nhận được nhiều cơ hội tốt hơn nữa. Với một sinh viên chỉ dành thời gian cho việc học và một sinh viên vừa học vừa có những kinh nghiệm đi làm thêm: bạn biết ai là người có thế mạnh rồi đấy. 

Nên đi làm thêm từ năm mấy? Này là tùy thuộc vào mỗi người. Với mình, nó phụ thuộc phần lớn vào việc các bạn thích nghi với cuộc sống đại học nhanh đến đâu. Bạn phải tìm chỗ ở, bạn phải sắp xếp, ổn định lịch học, bạn phải nắm rõ lịch trình của mình tại trường đại học, bạn phải quen đường quen xá, có phương tiện di chuyển chủ động (khuyến khích), thì hãy nghĩ tới việc tìm kiếm một công việc làm thêm. 

Rất nhiều bạn thích nghi rất nhanh, chủ động từ quê vào trường rất sớm để ổn định sớm, và đương nhiên có bạn vẫn chưa thật sự chủ động, còn vương vấn quê nhà mà chưa chuẩn bị kỹ tâm lý đi học xa. Bản thân mình đi làm từ tháng đầu tiên của năm nhất, vì mình chủ động vào Sài Gòn sớm hơn để chuẩn bị, đây chỉ là góc độ cá nhân mình thôi nha, có thể không phù hợp với nhiều bạn.

Tại sao không nên đi làm thêm khi chưa là sinh viên? Vì cấp 3 quan trọng nhất vẫn là việc học, là chuẩn bị đứng trước một ngưỡng cửa lớn của cuộc đời. Bạn không nên đi làm thêm vào những năm này vì sẽ xao nhãng việc học, bản thân rơi vào quá tải, kiệt sức, gây ra nhiều hậu quả tiêu cực, và mình nghĩ không ba mẹ nào mong muốn thấy con mình như vậy đâu ^^ 

2. SINH VIÊN NĂM 1 CÓ LÀM ĐƯỢC GIA SƯ KHÔNG? SINH VIÊN LÀM THÊN NÊN BẮT ĐẦU NHƯ THẾ NÀO? CẦN PHẢI CÓ CHUYÊN MÔN NHIỀU VÀ GIỎI GẦN BẰNG GIÁO VIÊN KHÔNG? PHỤ HUYNH CÓ YÊU CẦU ĐIỂM HAY THÀNH TÍCH KHÔNG?

Đã trở thành sinh viên thì bạn chắc chắn được làm gia sư. Như mình đã chia sẻ, mình bắt đầu từ việc tìm kiếm trong các Goup Facebook (bạn có thể search với từ khóa: Hội gia sư Quận 1, Hội gia sư Bình Dương,…). Sau đó, các bạn sẽ thấy rất nhiều trung tâm/cá nhân tuyển gia sư trong đó dưới chủ yếu 2 hình thức: website hoặc fanpage/facebook cá nhân. Bản thân mình đã trải qua cả hai, may mắn chưa gặp ai lừa đảo, nhưng mình vẫn khuyến khích các bạn tìm lớp trên website vì nó rõ ràng, minh bạch, ít rủi ro.

Có 2 đối tượng chính: sinh viên và giáo viên/cử nhân. Sinh viên thì không cần phải có bằng cấp gì hết đâu. Thông thường chỉ có các yêu cầu như: sinh viên nam/nữ, sinh viên khối ngành Kinh tế/sư phạm, sinh viên từ các trường chuyên,… tùy vào yêu cầu cụ thể từng lớp. Bạn nên “nằm vùng” một thời gian, chủ động bật thông báo xem trước để nhận được thông tin nhanh, vì các lớp “ngon” sẽ hết rất nhanh nha.

Khi tìm được lớp, bạn tiến hành đăng ký, khai thông tin với trung tâm. Ở bước này, bạn không cần quá lo lắng vì không bắt buộc phải có thành tích hoặc yêu cầu cụ thể nào về học lực hay điểm chác cả, cứ khá giỏi là được thôi.

Sau đó, bạn sẽ tiến hành đóng phí cho trung tâm với mức phí dao động khoảng 25-35% tháng lương đầu tiên của bạn, khoản này bạn phải ứng trước. Trung tâm sẽ chuyển cho bạn thông tin cụ thể của phụ huynh như số nhà, số điện thoại. Bạn chủ động liên hệ, set lịch gặp để thống nhất thời khóa biểu nhé.

Phụ huynh có yêu cầu kĩ về điểm chác hay thành tích không? Với góc độ của mình, những lớp mình dạy phụ huynh sẽ không hỏi hay “điều tra” quá nhiều đâu, vì bạn đang trên danh nghĩa là trung tâm giới thiệu, phụ huynh cũng yên tâm phần lớn rồi. Nhưng mình nghĩ các bạn nên chủ động mang theo học bạ và chủ động giới thiệu nếu phụ huynh có nhu cầu, tạo thêm uy tín cho mình nha.

Cấp nào thì dễ dạy nhất? Theo mình là cấp 2 dễ dạy nhất, vì kiến thức ở cấp này dễ nhớ, dễ dạy, không quá khó và rộng như cấp 3. Nhưng các bạn cấp 2 đang ở lứa tuổi nhạy cảm, các bạn nên linh động phương pháp dạy, giao tiếp và xử lý tình huống tinh tế nha. Cấp 1 thì dù kiến thức vô cùng dễ nhưng khó ở cách truyền đạt làm sao cho dễ hiểu, vì lứa tuổi này toàn là kiến thức nền tảng và phải hứng thú các em sẽ chịu học hơn. (Mình sẽ dán một cmt mình thấy rất hay từ bạn Hà Phương Lê phía dưới, các bạn tham khảo nha, một góc nhìn khác rất có ích.)

🌱 TIPS: nếu có khả năng các bạn nên dạy ngôn ngữ, hoặc các lớp chuyển cấp, thi vào trường năng khiếu,… vì lương RẤT CAO. Ngoài ra, các bạn có thể dạy guitar, piano,… nếu có khả năng nhé!

3. SINH VIÊN LÀM THÊM BẮT ĐẦU VỚI CONTENT NHƯ THẾ NÀO? HỌC Ở ĐÂU? TIẾP CẬN CÁC CÔNG VIỆC CONTENT NHƯ THẾ NÀO? NGUỒN CÔNG VIỆC UY TÍN?

Với những bạn có khả năng viết lách, hay thích thú, đam mê với công việc viết lách, thì đây là công việc tiềm năng, phù hợp với xu thế và nhu cầu tuyển dụng cũng rất lớn.

Nếu hỏi mình, mình bắt đầu với công việc này từ đâu hoặc bắt đầu viết lách từ khi nào? Thì mình cũng không hẳn có 1 vách xuất phát cụ thể. Mình từng học văn rất ổn, cũng rất thích viết chia sẻ, viết tâm sự các kiểu trên facebook, mình hay viết mỗi khi cần giải toả cảm xúc hoặc không biết nói cho ai nghe, rồi mình cũng từng lập 1 cái page để viết linh tinh trên đó nữa. Nó bắt nguồn từ sự yêu thích và một chút khả năng có sẵn của mình. Sau này lên đại học, mình nhận ra so với đồng trang lứa thì đây là thế mạnh của mình và mình bắt đầu khai thác sâu hơn, không qua một khóa học nào hết.

Mình bắt đầu tham gia vào các group viết lách trên facebook, follow nhiều hơn các trang blog mà mình thấy hay và tâm đắc, có thể học hỏi được. Mình viết nhiều hơn trên trang cá nhân, đa dạng chủ đề, để xem phản ứng của người đọc thế nào, để mình có thêm cơ sở để xác định rõ hơn.

Vì sao việc này lại quan trọng? Theo mình thì để làm ra content hay thì nó ảnh hưởng rất nhiều từ việc hằng ngày bạn đọc gì, xem gì, nghe gì, trải nghiệm nhiều như thế nào để có vốn sống, trải nghiệm sống. Từ có bạn sẽ có chất liệu tốt để cho ra những nội dung hay và hấp dẫn. Bạn nên bắt đầu quan tâm nhiều hơn các kênh Facebook, Instagram, Tiktok, Youtube,… để xem cuộc sống xung quanh đang có gì mới, cái gì hay ho, cái gì đang là xu hướng nhé! Tóm lại, với mình content vẫn là một cái gì đấy mơ hồ, vô cùng lắm, không thể nói rõ chính xác nó là như thế nào được.

Tiếp cận các công việc content qua đâu? Hiện nay các group facebook đang là một xu hướng tuyển dụng. Mình gợi ý các bạn các group lớn như: Chợ viết, Tuyển dụng copywriter, Công việc content tại nhà,… để nằm vùng là tìm kiếm cơ hội trong đó nha. Còn đối với công việc có uy tín hay không thì phụ thuộc vào cách bạn tìm hiểu thông tin cho thật kỹ, nói chuyện với khách hàng thật kỹ để nắm rõ trước khi bắt đầu nữa. Cũng có nhiều tips khác lắm, nhưng để nói cụ thể hơn thì khá dài, các bạn có thể inbox hoặc cmt dưới post nhen!

Còn về trải nghiệm viết content của mình, một điều khó khăn là phải linh hoạt chuyển đổi giữa các mảng, các sản phẩm khác nhau. Ví dụ mình từng viết cho một fanpage về giáo dục, cung cấp các khóa học đào tạo, thì chuyển qua viết cho một fanpage về trà sữa, thực phẩm chức năng,… Mỗi sản phẩm/ngành hàng đều có các khách hàng tiềm năng khác nhau, nhu cầu khác nhau, insight cũng khác nhau nên phải linh hoạt thay đổi cách viết, sao cho phù hợp, thu hút, xu hướng, đảm bảo được lượng tương tác và quan tâm của khách hàng. Đây vẫn là một thách thức mà bất cứ content writer nào cũng phải học hằng ngày, trau dồi hằng ngày, liên tục và kịp thời để bắt kịp với thời đại. 

4. BẮT ĐẦU HỌC THIẾT KẾ NHƯ THẾ NÀO? CÓ NÊN HỌC CÁC KHÓA HỌC TRÊN MẠNG KHÔNG?

Mình nhận thấy hiện nay các bạn học sinh cấp 3 rất giỏi, đã biết thiết kế mà còn thiết kế rất đẹp luôn. Đa phần là tự học cả chứ không có nhiều tiền để theo bất cứ khóa học nào hết. Vì vậy, mình chỉ muốn nói Youtube đang là một nguồn học miễn phí mà chất lượng, bài bản cho những ai muốn bắt đầu, search cái gì cũng có. Chọn phần mềm bạn muốn học và … search thôi! Còn nếu bạn nào không muốn mất nhiều thời gian tìm kiếm, có đủ nguồn kinh phí, muốn có ngay một lộ trình để học thì có thể đăng ký những khóa học nhé.

Còn những bạn muốn tìm kiếm những công việc liên quan đến design thì mình khuyến khích nên học chuyên sâu hơn, vì yêu cầu tuyển dụng ngành này hiện tại mình thấy cũng cao lắm. Các bạn có thể tìm kiếm các group với từ khóa “Tuyển dụng thiết kế”,… nha! 

5. MÌNH SẮP XẾP THỜI GIAN NHƯ THẾ NÀO? CÓ ÁP LỰC KHI LÀM QUÁ NHIỀU CÔNG VIỆC KHÔNG?

À thì tới đây bài post cũng đã khá dài rồi, chắc mình sẽ chia sẻ một bài riêng những kinh nghiệm quản lý thời gian của mình trong 3 năm đại học vừa rồi sau nha ❤

Hy vọng những chia sẻ trên sẽ có ích với mọi người. Các bạn khác nếu có góp ý thêm thì có thể cmt phía dưới nhen. Mong rằng các bạn thế hệ sau sẽ có những cái nhìn đa dạng hơn trên chặng đường sắp tới của mình! Chúc mọi người bình an qua mùa dịch này nha!

Ghé thăm mình tại Fanpage và Instagram nhé!

Be present,

Minh Trung.

Mình là Trung, một đứa hay chia sẻ những kinh nghiệm thời đại học. Mình còn thích viết, quan tâm đến phát triển bản thân, tài chính cá nhân cho sinh viên và thích kể những câu chuyện tích cực. Mình tin chắc là chúng ta có thể giúp được nhau, nếu bạn có duyên đến được đây!

3 Comments

  • Trung's Journey

    Cmt của bạn Hà Phương Lê:
    Dạy gia sư sẽ giúp ôn lại kiến thức và buộc mình phải hiểu bản chất để tìm cách giải thích vấn đề theo nhiều cách khác nhau. Còn cấp nào cũng cần kiên nhẫn.
    Dạy cấp 2 cấp 3 thì áp lực điểm số nặng. Học sinh thay vì học cách học và thực sự yêu thích vc học học hiểu bản chất (vốn cần nhiều thời gian và trí lực, khó hơn học thụ động chỉ đơn thuần ghi nhớ nông để thi, tới lúc cần dùng thực tế gần như ko biết cách dùng dù kĩ năng rất thực tế như Tiếng Anh, kĩ năng đọc và phân tích văn bản dạy trong Ngữ Văn).
    Tầm tuổi này thì thái độ, tư duy và cách học đã khá ổn định nên để thay đổi cần nhiều thời gian hơn trẻ nhỏ. Ý thức cái tôi lúc này cũng nhiều hơn trẻ nhỏ, cũng có nhiều mối quan tâm và tâm lý đang phát triển chưa ôn định nên để uốn nắn đc ko dễ.
    Ngoài ra thì kiên nhẫn vs trẻ nhỏ dễ hơn thiếu niên, thanh niên và người lớn, vì mình biết nhận thức của trẻ vẫn đang phát triển nên yêu cầu ko quá cao như với người lớn.
    Tiểu học thì đỡ áp lực thi cử hơn (tầm cuối cấp là chuyện khác). Cái khó là làm thế nào để trẻ hứng thú, và phải giải thích 1 vấn đề sao cho vừa đủ ý, vừa đơn giản và sinh động. Thường thì trẻ sẽ vô thức hoặc chủ ý bắt chước ng lớn hơn nên mình làm mẫu thì tự nhiên trẻ sẽ làm theo, tích cực hơn là ép buộc (vì hồi bé mình học đc sự ham học, đọc sách và dám thử dám sai để tiến bộ qua bắt chước bố mẹ mình thay vì nghe giảng đạo).
    Mình ko nhớ nhà khoa học nào nói câu này, nhưng nếu bạn ko giải thích đc cho 1 đứa trẻ (4 hay 6 tuổi j đó) thì chính bạn cũng chưa thực sự hiểu vấn đề.
    Nhưng dù tầm tuổi nào thì trước hết phải xây dựng mối quan hệ và sự tin tưởng giữa 2 bên. Sau đó thì khuyên bảo và hợp tác dễ hơn, thậm chí học sinh tự nguyện làm theo mà ko cần nặng lời hay hình phạt. Đây là cách gvcn cấp 2 thuần hóa mình (cô dạy Văn, từng là nhà giáo kiêm nhà báo, nhạc sĩ VN và tư vấn tâm lý trên TV).

  • Linh Le Nguyen Ngoc

    Hay và thật quá anh ơi 😍😍
    Cảm ơn anh rất rất nhiều vì đã tạo ra kênh Blog, Podcast….chia sẻ nhiều điều mà lứa tuổi học sinh-sinh viên như chúng em đang rất cần ạ.
    Chúc anh nhiều sức khỏe, hạnh phúc và Blog sẽ ngày càng phát triển hơn nữa 🥰🥰

    • Trung's Journey

      Ôi anh cảm ơn em nhiều lắm <3 Lúc nào cũng thấy em phản hồi hết trơn ^^ Dễ thương quá, nguyện chúc em sẽ thật bình an và hạnh phúc nhen <3 <3 <3

Leave a Reply

%d bloggers like this: